31 Μαρ Η θεραπευτική ιππασία στις κινητικές αναπηρίεςTherapeutic riding in disabilities
Τι είναι η θεραπευτική ιππασία:
Η θεραπευτική ιππασία είναι μια εναλλακτική, ολιστική, θεραπευτική προσέγγιση για άτομα με κινητικές αναπηρίες. Είναι μια μορφή θεραπείας στην οποία χρησιμοποιείται το άλογο προκειμένου να επιτευχθούν οι θεραπευτικοί στόχοι.
Η θεραπευτική ιππασία ενεργεί στις αρθρώσεις, στη σπονδυλική στήλη, στους μυς και στο κεντρικό νευρικό σύστημα που ρυθμίζει τις κινητικές, αισθητηριακές, γνωστικές, ψυχολογικές και κοινωνικές λειτουργίες.
Η θεραπευτική ιππασία χωρίζεται σε:
Α) Κλασσική
Τοποθετείται το άτομο πάνω στο άλογο, αναλύονται οι αντιδράσεις του ως προς το άλογο ενώ η κίνηση του αλόγου επιρεάζει τον αναβάτη να επιτύχει τους στόχους της θεραπείας.
Β) Αναπτυξιακή
Εφαρμόζεται όπως η κλασσική, βασικός στόχος είναι η απρόσκοπτη μεταφορά κίνησης από την πλάτη του αλόγου στον ιππέα και η προσαρμοστικότητα του σ’αυτή την κίνηση. Ο ιππέας καθοδηγείται θεραπευτικά από την πλάτη του αλόγου και δεν προσπαθεί να επηρεάσει το άλογο με οποιονδήποτε τρόπο.
Η θεραπευτική ιππασία χωρίζεται σε τρείς κλάδους:
1) Η ιπποθεραπεία είναι η ιατρική και φυσιοθεραπευτική κατεύθυνση στη θεραπευτική ιππασία. Αυτή η θεραπευτική μορφή δεν είναι ενεργητική ιππασία, αλλά μια καθαρά ιατρική θεραπευτική μέθοδος, με την έννοια των φυσιοθεραπευτικών κινήσεων. Η θεραπεία στην ιπποθεραπεία είναι πάνω από όλα παθητική προσαρμογή του ενδιαφερομένου στον ρυθμό και στην κίνηση του αλόγου.

Ιπποθεραπεία
2) Η θεραπευτική εκπαιδευτική ιππασία εφαρμόζεται από εξειδικευμένους επαγγελματίες ως ατομική ή ομαδική μορφή και περιλαμβάνει ασκήσεις για τη βελτίωση των μαθησιακών, σωματικών και ψυχοκινητικών ικανοτήτων. Το άλογο είτε καθοδηγείται από τον οδηγό του είτε ιππεύεται αυτόνομα από τον ασκούμενο.
3) Η ψυχοθεραπεία με άλογο στηρίζεται στην ψυχαναλυτική δυναμική για την αντιμετώπιση κυρίως των ψυχώσεων, των καταθλίψεων και του ιδρυματισμού και έχει ως στόχο να αναπτύξει στον ψυχικά πάσχοντα δεξιότητες που η ψυχική νόσος έχει αναστείλει. Έτσι, ο ωφελούμενος αποκτά κινητικές, νοητικές και κοινωνικές δεξιότητες.
Στόχοι θεραπευτικής ιππασία:
q Στατική ισορροπία
q Ευθυγράμμιση σώματος
q Στατικός έλεγχος των κινήσεων
q Κινητικές δεξιότητες
q Κινητοποίηση (αποφυγή καθηλώσεων)
q Στατική σταθερότητα και έλεγχος της κεφαλής
q Συχνή εξάσκηση και θεραπεία
q Βελτίωση της ψυχολογικής κατάστασης
Η κινητικότητα είναι μια πολύπλοκη λειτουργία με διάφορες μορφές που μπορεί να ποικίλουν ξεκινώντας από μια απλή αντανακλαστική κίνηση και φθάνοντας σε μια πιο σύνθετη εκούσια κίνηση.
Σε φυσιολογικές συνθήκες, οι μύες μας βρίσκονται σε μια ελαφρά συνεχή σύσπαση. Αυτό το φυσιολογικό φαινόμενο ονομάζεται μυϊκός τόνος και είναι απαραίτητος για να διατηρεί το σώμα μας τη φυσική του στάση, καθώς και για να διατηρούνται οι μύες μας σε ετοιμότητα όταν θέλουμε να επιτελέσουμε μια κίνηση. Ο μυϊκός τόνος, εξαρτάται από την ίδια τη σύσταση του μυός αλλά και από αντανακλαστικούς παράγοντες που ρυθμίζουν τις απαραίτητες μεταβολές που πρέπει να υφίσταται ο τόνος ώστε να διατηρηθεί η ισορροπία στην όρθια θέση και σε διάφορες άλλες θέσεις καθώς και η ισορροπία στη διαδοχή των κινήσεων. Η λειτουργία του τόνου στο φυσιολογικό μυ εξαρτάται από τη λειτουργία ενός ιδιοδεκτικού αντανακλαστικού τόξου. Η φυσιολογική βάση του μυϊκού τόνου συνίσταται στο μυοτατικό αντανακλαστικό το οποίο προκαλεί την αντανακλαστική σύσπαση του μυός. Σε περιπτώσεις κινητικής αναπηρίας παρατηρείται διαταραχή στον μυϊκό τόνο.
Η σπαστικότητα αποτελεί μία μορφή διαταραχής του μυϊκού τόνου, όπου υπάρχει υπερβολική σύσπαση των μυών, σε βαθμό που ακόμη και σε άτομα με σχεδόν φυσιολογική μυϊκή ισχύ, είναι αδύνατο να εκτελεστούν ομαλά οι εκούσιες κινήσεις. Παθήσεις όπως η εγκεφαλική παράλυση, κρανιοεγκεφαλική κάκωση, βλάβες του νωτιαίου μυελού, σκλήρυνση κατά πλάκας και άλλες νευροεκφυλιστικές καταστάσεις είναι αιτίες για την ανάπτυξη σπαστικότητας.
Που ωφελεί η θεραπευτική ιππασία:
¨ Αναπτύσσει τη συμμετρία του σώματος.
¨ Βελτιώνει την ισορροπία, τη σωστή στάση του σώματος και τον έλεγχο της κεφαλής.
¨ Ομαλοποιεί τον μυϊκό τόνο και μειώνει τη σπαστικότητα.
¨ Προκαλεί την αναχαίτιση παθολογικών προτύπων κίνησης.
¨ Βελτιώνει τη βάδιση.
¨ Γυμνάζει παθητικά, με συγκεκριμένες τρισδιάστατες κινήσεις της ράχης του αλόγου.
¨ Βελτιώνει την καρδιοαναπνευστική λειτουργία και αντοχή.
¨ Βοηθά να αναπτυχθούν σημαντικά οι μύες του κορμού.
¨ Βελτιώνει την ποιότητα και την ένταση του λόγου.
¨ Συντονίζει τις κινήσεις και αυξάνει το εύρους κίνησης των αρθρώσεων.
¨ Αυξάνει την αντίληψη και τον έλεγχο των κινήσεων του ιππέα.
¨ Αυξάνει την προσοχή, την οπτικοκινητική ικανότητα και τον προσανατολισμό.
¨ Βοηθάει τον αναβάτη να ξεπεράσει διάφορες φοβίες, όπως ο φόβος της κίνησης του αλόγου.
¨ Αναπτύσσει σχέση σεβασμού ανάμεσα σε ιππέα και άλογο και καλλιεργεί το αίσθηµα σεβασµού και αγάπης προς τα ζώα.
¨ Τονώνει ψυχολογικά, αυξάνει αισθητά τον αυτοσεβασμό και την αυτοπεποίθηση του ιππέα και μειώνει την εσωστρέφεια.
¨ Αναπτύσσει τον αυτοέλεγχο, την υποµονή και επιµονή.
Αντενδείξεις για τη χρήση της θεραπευτικής ιππασίας:
Η θεραπευτική ιππασία μπορεί να βοηθήσει θεραπευτικά σχεδόν όλες τις κινητικές, αισθητηριακές και ψυχολογικές διαταραχές, εντούτοις υπάρχουν κάποιες παθήσεις για τις οποίες είναι απαγορευτική. Η επιληψία όταν δεν είναι φαρμακευτικά σταθμισμένη ή οι κρίσεις είναι grand mal, η ιππασία θα πρέπει να αποφεύγεται. Σοβαρές μορφές σκολίωσης ή η νόσος του Scheuermann (θωρακική κύφωση) επίσης αποτελούν αντένδειξη, καθώς και ασθένειες που σχετίζονται με παθήσεις του αίματος. Απόλυτη αντένδειξη όμως αποτελούν οι αλλεργίες στην σκόνη, στην άμμο του ιπποδρομίου και στις τρίχες του αλόγου.What is therapeutic riding: it is an alternative, holistic, therapeutic approach for people with physical disabilities. It is a form of therapy which uses the horse to achieve the therapeutic goals. Therapeutic riding is acting in the joints, spine, muscles and central nervous system that regulates motor, sensory, cognitive, psychological and social functions.
Therapeutic riding is divided into:
A) Classical: The person is placed on the horse, his reactions to the horse are analyzed and horse’s movement affect the rider to achieve the goals of therapy.
B) Developmental: Applied as the classic, basic objective is the smooth transfer of movement from the back of the horse to the rider and adaptability in this movement. The rider is guided therapeutic by the horse’s back and not trying to influence the horse in any way.
Therapeutic riding is divided into three branches:
1) The hippo-therapy is the medical direction to physiotherapy in therapeutic riding. This form of therapeutic riding is not active, but a purely medical treatment method in the sense motion of physiotherapy. The treatment in hippo-therapy is above all concerned of passive adaptation to the rhythm and movement of the horse.

Ιπποθεραπεία
2) The therapeutic horse training is applied by qualified professionals as an individual or group format and includes exercises to improve learning, physical and psychomotor skills. The horse is guided by either the therapist – driver or is riding independently by the trainee.
3) The horse psychotherapy is based on psychoanalytic dynamic to address particular psychoses, depression and the institutionalization and aims to develop skills to the mentally ill in order the mental illness to be suspended. Thus, the beneficiary becomes physical, mental and social skills.
Targets of therapeutic riding:
q Static balance
q Body Alignment
q Static control of movements
q Motor Skills
q Mobilization (to avoid blocking)
q Static stability and control head
q Frequent exercise and therapy
q Improving the psychological status
Mobility is a complex operation in various forms which can vary ranging from a simple reflex action and reaching a more complex voluntary movement.
In normal circumstances, our muscles are in a slight continuous contraction. This physiological phenomenon is called muscle tone and is necessary to maintain our body’s physical posture and to keep our muscles when we are ready to do a move. The muscle tone depends on the actual composition of muscle, but also reflective of factors that regulate the necessary changes there must be a ton to maintain balance in an upright position and in various other positions and the balance in the succession of movements. The function of the normal muscle tone depends on the operation of a proprioceptive reflex arc. The physiological basis of muscle tone consists of myotatic reflex which causes a reflex contraction of muscle. In cases of motor disability a disruption in muscle tone is observed.
Spasticity is a form of disturbance of muscle tone, where there is excessive muscle contraction, to an extent that even people with near normal muscle strength, it is impossible to run smoothly voluntary movements. Diseases such as cerebral palsy, traumatic brain injury, spinal cord injuries, multiple sclerosis and other neurodegenerative conditions are causes for the development of spasticity.
That benefits of the therapeutic riding:
¨ Develops the symmetry of the body.
¨ Improves balance, proper posture and control of the head.
¨ regulates muscle tone and reduce spasticity.
¨ Causes halt abnormal movement patterns.
¨ Improves gait.
¨ exercises the passive, with specific three-dimensional movements of the back of the horse.
¨ Improves cardiovascular function and stamina.
¨ Helps develop important muscles of the torso.
¨ Improves the quality and intensity of speech.
¨ coordinates their movements and increases range of motion of joints.
¨ Increases the understanding and control of movements of the rider.
¨ Increases attention, optikokinitiki ability and orientation.
¨ helps the rider to overcome various phobias such as fear of movement of the horse.
¨ Develops relationship of respect between horse and rider and fosters a sense of respect and love for animals.
¨ Stimulates emotional, substantially increases self-esteem and confidence of the rider and reduces self-absorption.
¨ Develops self-control, patience and perseverance.
Contraindications to the use of therapeutic riding:
Therapeutic riding can help heal almost all physical, physiological and psychological disorders, however there are some diseases for which they are forbidden. Epilepsy when it is not well pharmaceutical regulated or seizures are grand mal, the horse should be avoided. Severe forms of scoliosis or Scheuermann disease (thoracic kyphosis) is also a contraindication, and diseases associated with blood diseases. Absolute contraindications are allergies to dust, the sand of the Hippo-drome and horse hair.
